Tổng quan các tư cách lưu trú tại Nhật: So sánh đầy đủ visa lao động, nhân lực trình độ cao và kỹ năng đặc định (mới nhất 2025)

Nếu bạn đang cân nhắc sang Nhật làm việc hoặc khởi nghiệp, câu hỏi đầu tiên cần làm rõ là: Tôi cần tư cách lưu trú nào?

Hệ thống tư cách lưu trú của Nhật nói phức tạp thì đúng là phức tạp, nhưng nói đơn giản cũng không sai. Điểm mấu chốt là bạn cần nắm được khung tổng thể trước, rồi đối chiếu với hoàn cảnh của mình. Bài viết này được viết để giúp bạn làm đúng việc đó. Tôi sẽ lần lượt phân tích các loại tư cách lưu trú quan trọng, rồi cuối cùng tổng hợp bằng một bảng lớn để bạn dễ so sánh trực quan.

Tổng quan hệ thống tư cách lưu trú tại Nhật

Tư cách lưu trú ≠ visa

Nhiều người thường nhầm lẫn giữa “visa” và “tư cách lưu trú”, nhưng thực ra đây là hai khái niệm khác nhau:

Visa (ビザ/査証): Do đại sứ quán hoặc lãnh sự quán Nhật Bản ở nước ngoài cấp, là giấy phép nhập cảnh vào Nhật. Bạn nộp hồ sơ khi còn ở nước ngoài; tờ dán trong hộ chiếu chính là visa.
Tư cách lưu trú (ざいりゅうしかく): Do Cục Quản lý Xuất nhập cảnh và Lưu trú Nhật Bản quản lý, là cơ sở pháp lý để bạn cư trú hợp pháp tại Nhật, quyết định bạn được làm gì và ở lại bao lâu.

Có thể hiểu đơn giản: visa là vé vào cửa, còn tư cách lưu trú là giấy tờ xác định bạn được phép làm gì sau khi đã vào Nhật.

Trong giao tiếp hằng ngày, mọi người vẫn hay nói “visa lao động”, “visa khởi nghiệp”, nhưng nói chính xác thì đó phải là “tư cách lưu trú lao động” hoặc “tư cách lưu trú kinh doanh quản lý”. Trong bài này, để dễ đọc, đôi lúc tôi cũng dùng từ “visa” để chỉ tư cách lưu trú, nhưng bạn nên nắm rõ sự khác biệt này.

Ba nhóm lớn của tư cách lưu trú

Tư cách lưu trú tại Nhật nhìn chung có thể chia thành ba nhóm:

Nhóm lao động (就労資格): Được cấp dựa trên nội dung công việc của bạn, ví dụ kỹ sư, nhà quản lý, đầu bếp… Mỗi loại sẽ giới hạn phạm vi công việc bạn được phép làm.
Nhóm thân phận/địa vị (身分・地位に基づく資格): Được cấp dựa trên mối quan hệ của bạn với Nhật Bản, ví dụ người có vĩnh trú, vợ/chồng của người Nhật… Nhóm này không có hạn chế về lao động, bạn có thể làm bất kỳ công việc hợp pháp nào.
Nhóm hoạt động (活動資格): Được cấp dựa trên một hoạt động cụ thể, ví dụ du học, hoạt động văn hóa, thực tập kỹ năng… Thông thường không được đi làm trực tiếp (du học sinh cần xin thêm giấy phép hoạt động ngoài tư cách lưu trú).

Với những ai muốn sang Nhật làm việc hoặc khởi nghiệp, trọng tâm cần quan tâm là nhóm lao động và nhóm thân phận. Dưới đây là phân tích chi tiết từng loại.

Chi tiết các tư cách lưu trú thuộc nhóm lao động

技術・人文知識・国際業務

技術・人文知識・国際業務 (ぎじゅつ・じんぶんちしき・こくさいぎょうむ), thường được gọi tắt là “技人国 (ぎじんこく)”, là loại visa lao động phổ biến nhất đối với người nước ngoài sống tại Nhật.

Phù hợp với:

Kỹ sư IT, lập trình viên
Biên dịch, phiên dịch
Marketing, planning, phát triển thị trường
Nghiệp vụ thương mại, kinh doanh quốc tế
Nhà thiết kế (thiết kế đồ họa, UI…)
Kế toán, tài chính (các vị trí đòi hỏi chuyên môn)

Điều kiện cơ bản:

Yêu cầu học vấn: Tốt nghiệp đại học (cử nhân) trở lên, hoặc tốt nghiệp trường chuyên môn tại Nhật. Chuyên ngành học cần có liên quan đến công việc sẽ làm.
Hoặc kinh nghiệm làm việc: Nếu không có bằng cấp phù hợp, bạn vẫn có thể đủ điều kiện nếu có từ 10 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực liên quan (riêng mảng nghiệp vụ quốc tế như biên phiên dịch có thể giảm xuống còn 3 năm).
Phải có người sử dụng lao động: Bạn cần ký hợp đồng lao động với một công ty Nhật, không thể tự làm chủ theo diện này.
Mức lương: Phải đạt mức đãi ngộ tương đương hoặc cao hơn người Nhật làm cùng vị trí.

Thời hạn lưu trú: 5 năm, 3 năm, 1 năm, 3 tháng (hồ sơ xin lần đầu thường được cấp 1 năm)

Lưu ý:

Visa 技人国 giới hạn phạm vi công việc. Ví dụ, nếu bạn được cấp theo diện “kỹ sư IT”, về nguyên tắc bạn không thể làm các công việc tay chân đơn giản không liên quan đến IT.
Bạn có thể chuyển việc, nhưng công việc mới phải vẫn phù hợp với tư cách lưu trú hiện có. Sau khi đổi công ty, nên nộp hồ sơ xin “就労資格証明書” để xác nhận công việc mới có hợp lệ hay không.
技人国 là diện lao động được thuê. Nếu bạn muốn tự mình khởi nghiệp và làm chủ doanh nghiệp, cần đổi sang visa Kinh doanh quản lý.

経営・管理

Visa 経営・管理 (けいえい・かんり) là tư cách lưu trú dành cho người nước ngoài điều hành hoạt động kinh doanh hoặc quản lý doanh nghiệp tại Nhật, cũng chính là loại mà nhiều người gọi là “visa khởi nghiệp” hoặc “visa chủ doanh nghiệp”.

Đây là loại visa được nhiều doanh nhân quan tâm. Bạn cần thành lập công ty tại Nhật, có văn phòng thực tế, có kế hoạch kinh doanh rõ ràng, đồng thời đáp ứng điều kiện về vốn và các yêu cầu liên quan.

Nội dung của visa Kinh doanh quản lý khá rộng, nên chúng tôi đã có một bài hướng dẫn chuyên sâu riêng, giải thích chi tiết quy trình nộp hồ sơ, cách chuẩn bị giấy tờ và các điểm cần lưu ý:

👉 Hướng dẫn đầy đủ về visa Kinh doanh quản lý

Về các điều kiện cụ thể như vốn, văn phòng, kế hoạch kinh doanh…, bạn có thể xem thêm tại:

👉 Phân tích chi tiết điều kiện visa Kinh doanh quản lý

Tóm tắt nhanh:

Vốn điều lệ: Từ 5 triệu yên trở lên (từ tháng 10/2025, tiêu chuẩn mới tăng lên 30 triệu yên), hoặc thuê từ 2 nhân viên làm việc toàn thời gian trở lên
Văn phòng: Cần có văn phòng kinh doanh độc lập (không dùng chung với nhà ở, dù vẫn có một số ngoại lệ)
Kế hoạch kinh doanh: Cần nộp bản kế hoạch kinh doanh chi tiết và khả thi
Thời hạn lưu trú: 5 năm, 3 năm, 1 năm, 4 tháng, 3 tháng

Muốn biết cách viết kế hoạch kinh doanh? Xem thêm 👉 Hướng dẫn viết kế hoạch kinh doanh

Về quy trình thành lập công ty, xem thêm 👉 Hướng dẫn thành lập công ty tại Nhật

高度専門職

高度専門職 (こうどせんもんしょく) là tư cách lưu trú ưu đãi mà Nhật Bản thiết kế để thu hút nhân lực chất lượng cao, áp dụng hệ thống tính điểm (ポイント制) để đánh giá hồ sơ ứng viên.

Cách tính điểm như thế nào?

Cục xuất nhập cảnh có một bảng điểm, chấm theo các tiêu chí như học vấn, kinh nghiệm làm việc, thu nhập năm, độ tuổi, năng lực tiếng Nhật…

Hạng mục chấm điểm	Ví dụ
Học vấn	Tiến sĩ 30 điểm, Thạc sĩ 20 điểm, Cử nhân 10 điểm
Kinh nghiệm làm việc	Từ 10 năm trở lên 20 điểm, từ 7 năm trở lên 15 điểm…
Thu nhập năm	Từ 10 triệu yên trở lên 40 điểm, từ 9 triệu yên trở lên 35 điểm…
Độ tuổi	Dưới 29 tuổi 15 điểm, 30-34 tuổi 10 điểm…
Năng lực tiếng Nhật	N1 cộng 15 điểm, N2 cộng 10 điểm
Điểm cộng khác	Tốt nghiệp trường danh tiếng, thành tích nghiên cứu, đầu tư…

Từ 70 điểm trở lên → được công nhận là “nhân lực trình độ cao”
Từ 80 điểm trở lên → được hưởng ưu đãi tốt hơn nữa

高度専門職 được chia thành 3 nhóm:

Hoạt động nghiên cứu học thuật nâng cao (1号イ): Giáo sư đại học, nhà nghiên cứu…
Hoạt động chuyên môn kỹ thuật nâng cao (1号ロ): Kỹ sư IT, chuyên gia phân tích tài chính và các nhân sự kỹ thuật thu nhập cao
Hoạt động kinh doanh quản lý nâng cao (1号ハ): Chủ doanh nghiệp, cấp quản lý

Các ưu đãi cốt lõi:

Hạng mục ưu đãi	Từ 70 điểm trở lên	Từ 80 điểm trở lên
Xin vĩnh trú	Có thể nộp sau 3 năm cư trú	Có thể nộp sau 1 năm cư trú
Hoạt động kết hợp	Có thể đồng thời thực hiện nhiều hoạt động thuộc các tư cách lưu trú khác nhau	Như bên trái
Thời hạn lưu trú	Đồng nhất 5 năm	Như bên trái
Lao động của vợ/chồng	Vợ/chồng có thể tự do làm việc (không cần giấy phép hoạt động ngoài tư cách lưu trú)	Như bên trái
Đưa cha mẹ sang Nhật	Có thể nếu đáp ứng điều kiện	Như bên trái
Người giúp việc gia đình	Có thể thuê lao động giúp việc nước ngoài nếu đáp ứng điều kiện	Như bên trái

Từ 80 điểm trở lên và chỉ sau 1 năm cư trú đã có thể xin vĩnh trú. Đây là sức hút lớn nhất của visa nhân lực trình độ cao. Theo lộ trình thông thường, xin vĩnh trú cần cư trú 10 năm, còn diện này rút ngắn thời gian đó rất mạnh.

Về lộ trình xin vĩnh trú chi tiết, xem thêm 👉 Lộ trình đầy đủ từ visa Kinh doanh quản lý đến vĩnh trú

Lưu ý: Sau khi giữ 高度専門職1号 trong 3 năm, bạn có thể nâng lên 高度専門職2号. Diện 2号 có thời hạn lưu trú không giới hạn, gần như tương đương vĩnh trú, đồng thời không bị mất hiệu lực dễ dàng chỉ vì rời Nhật quá lâu.

特定技能1号/2号

特定技能 (とくていぎのう) là tư cách lưu trú mới được lập từ tháng 4/2019. Bối cảnh ra đời là Nhật thiếu lao động nghiêm trọng và cần tiếp nhận thêm nhân lực tuyến đầu từ nước ngoài.

Các lĩnh vực ngành nghề đặc định (áp dụng hiện hành năm 2025):

介護 (chăm sóc điều dưỡng), vệ sinh tòa nhà, công nghiệp vật liệu, chế tạo máy công nghiệp, điện-điện tử-thông tin, xây dựng, đóng tàu và công nghiệp hàng hải, bảo dưỡng ô tô, hàng không, lưu trú, nông nghiệp, ngư nghiệp, sản xuất thực phẩm và đồ uống, dịch vụ ăn uống. Tổng cộng 14 lĩnh vực (chính phủ vẫn đang tiếp tục thảo luận về việc mở rộng phạm vi).

So sánh 特定技能1号 và 2号:

Hạng mục	特定技能1号	特定技能2号
Thời hạn lưu trú	Tối đa 5 năm (1 năm/6 tháng/4 tháng, có thể gia hạn)	Không giới hạn số lần gia hạn
Trình độ kỹ năng	Phải đỗ kỳ thi tay nghề + kỳ thi tiếng Nhật	Phải đỗ kỳ thi tay nghề ở cấp độ cao hơn
Đi cùng gia đình	Không được	Được (vợ/chồng và con)
Khả năng xin vĩnh trú	Không thể (hết 5 năm phải về nước)	Có thể xin vĩnh trú
Chuyển việc	Có thể đổi chủ sử dụng lao động trong cùng lĩnh vực	Có thể đổi chủ sử dụng lao động trong cùng lĩnh vực

Ý nghĩa đối với người khởi nghiệp:

Bản thân visa 特定技能 không phù hợp để khởi nghiệp, vì bạn sang Nhật với tư cách “lao động tay nghề” được tuyển dụng. Tuy nhiên, nếu công ty bạn điều hành cần tuyển nhân sự nước ngoài, chẳng hạn nhà hàng cần đầu bếp hoặc nhân viên bếp, thì việc hiểu rõ chế độ này là rất cần thiết. Ngoài ra, từ 特定技能2号 có thể đi theo lộ trình xin vĩnh trú, nên đây cũng là hướng đi thực tế với một số người chuyển tiếp từ thực tập kỹ năng.

技能（調理師等）

Visa 技能 (ぎのう) là tư cách lưu trú dành cho người nước ngoài có kỹ năng chuyên biệt, điển hình nhất là đầu bếp món ăn nước ngoài.

Các trường hợp áp dụng phổ biến:

Đầu bếp món Trung Quốc (có từ 10 năm kinh nghiệm nấu ăn tại Trung Quốc)
Đầu bếp các món ăn nước ngoài khác
Thợ thủ công chuyên môn đặc thù như chế tác đá quý, gia công da lông…
Phi công, huấn luyện viên thể thao…

Điều kiện đối với đầu bếp món Trung Quốc:

Có từ 10 năm kinh nghiệm thực tế về nấu ăn (bao gồm cả thời gian học tại trường dạy nấu ăn)
Cần có hợp đồng lao động với doanh nghiệp dịch vụ ăn uống tại Nhật
Mức lương đạt tương đương với người Nhật

Thời hạn lưu trú: 5 năm, 3 năm, 1 năm, 3 tháng

Lưu ý: Visa 技能 và “特定技能” là hai tư cách lưu trú hoàn toàn khác nhau, đừng nhầm lẫn. Visa 技能 yêu cầu tay nghề chuyên môn ở mức cao và kinh nghiệm dày dạn, nên thực tế ngưỡng không hề thấp.

企業内転勤

企業内転勤 (きぎょうないてんきん) là tư cách lưu trú dành cho việc điều chuyển nội bộ trong các tập đoàn hoặc công ty đa quốc gia.

Trường hợp áp dụng:

Bạn đang làm việc tại công ty mẹ hoặc công ty liên kết ở nước ngoài
Công ty điều chuyển bạn sang chi nhánh, công ty con hoặc doanh nghiệp liên kết tại Nhật
Nội dung công việc thuộc phạm vi của diện “技術・人文知識・国際業務”

Điều kiện:

Trước khi điều chuyển, bạn phải làm việc liên tục ít nhất 1 năm tại công ty liên kết ở nước ngoài
Nội dung công việc phải thuộc phạm vi của visa 技人国
Giữa công ty Nhật và công ty ở nước ngoài phải có quan hệ vốn hoặc quan hệ kinh doanh rõ ràng

Thời hạn lưu trú: 5 năm, 3 năm, 1 năm, 3 tháng

Ưu điểm của loại visa này là không yêu cầu bằng đại học. Chỉ cần bạn có từ 1 năm kinh nghiệm làm việc liên quan tại công ty liên kết ở nước ngoài là được. Với những người không đáp ứng yêu cầu học vấn của 技人国 nhưng đang làm trong doanh nghiệp đa quốc gia, đây là một con đường khả thi.

Tư cách lưu trú thuộc nhóm thân phận

Điểm lớn nhất của nhóm thân phận là: không có hạn chế về lao động. Sau khi có tư cách lưu trú nhóm này, bạn có thể tự do làm bất kỳ công việc hợp pháp nào, bao gồm khởi nghiệp, làm thêm, làm nghề tự do, v.v.

永住者

永住者 (えいじゅうしゃ) là địa vị cao nhất mà một người nước ngoài có thể có tại Nhật, tương đương với “thẻ xanh”.

Đặc điểm chính:

Thời hạn lưu trú không giới hạn (nhưng thẻ lưu trú vẫn cần gia hạn mỗi 7 năm)
Không bị giới hạn hoạt động, có thể tự do làm việc và khởi nghiệp
Không cần làm thủ tục gia hạn visa định kỳ nữa
Không mất tư cách lưu trú chỉ vì chuyển việc hoặc thất nghiệp

Điều kiện xin thông thường:

Cư trú liên tục tại Nhật từ 10 năm trở lên (trong đó có ít nhất 5 năm theo diện lao động hoặc diện thân phận)
Tư cách đạo đức tốt, có thu nhập ổn định và khả năng tự trang trải cuộc sống
Lịch sử nộp thuế và đóng bảo hiểm xã hội tốt

Tất nhiên, diện nhân lực trình độ cao có thể rút ngắn đáng kể thời gian này (từ 80 điểm → 1 năm, từ 70 điểm → 3 năm).

Về điều kiện và lộ trình xin vĩnh trú chi tiết, xem thêm 👉 Hướng dẫn đầy đủ về xin vĩnh trú

日本人の配偶者等

日本人の配偶者等 (にほんじんのはいぐうしゃとう): Người nước ngoài kết hôn với người Nhật, hoặc con của người Nhật (bao gồm cả con nuôi đặc biệt).

Không bị hạn chế lao động, có thể tự do làm việc và khởi nghiệp
Thời hạn lưu trú: 5 năm, 3 năm, 1 năm, 6 tháng
Sau khi ly hôn, cần đổi sang tư cách lưu trú khác (trong vòng 6 tháng)

永住者の配偶者等

永住者の配偶者等 (えいじゅうしゃのはいぐうしゃとう): Người nước ngoài kết hôn với người có vĩnh trú, hoặc con của người có vĩnh trú sinh tại Nhật.

Tương tự, không bị hạn chế lao động
Thời hạn lưu trú: 5 năm, 3 năm, 1 năm, 6 tháng

定住者

定住者 (ていじゅうしゃ): Người nước ngoài được Bộ trưởng Tư pháp chỉ định cư trú vì lý do đặc biệt.

Các trường hợp phổ biến gồm:

Người gốc Nhật (ví dụ người Nhật gốc Brazil, người Nhật gốc Peru…) và vợ/chồng của họ
Người được công nhận là tị nạn
Con được người Nhật hoặc người có vĩnh trú nuôi dưỡng…

定住者 cũng không bị hạn chế lao động, nhưng đây là diện khá đặc thù, phần lớn người nước ngoài sẽ không đi theo lộ trình này.

Bảng so sánh các tư cách lưu trú

Bảng dưới đây giúp bạn đối chiếu nhanh các thông tin quan trọng của những tư cách lưu trú chính:

Tư cách lưu trú	Điều kiện chính	Thời hạn lưu trú tối đa	Hạn chế lao động	Lộ trình vĩnh trú	Đi cùng gia đình
技術・人文知識・国際業務	Bằng đại học hoặc 10 năm kinh nghiệm + hợp đồng lao động	5 năm	Giới hạn trong phạm vi công việc được phép	10 năm (hoặc nhanh hơn nếu theo diện nhân lực trình độ cao)	Có (家族滞在)
経営・管理	Vốn 5 triệu yên + văn phòng + kế hoạch kinh doanh	5 năm	Giới hạn trong hoạt động kinh doanh quản lý	10 năm (hoặc nhanh hơn nếu theo diện nhân lực trình độ cao)	Có (家族滞在)
高度専門職1号	Từ 70 điểm trở lên	5 năm	Giới hạn trong hoạt động được công nhận (có thể kết hợp)	70 điểm → 3 năm, 80 điểm → 1 năm	Có (vợ/chồng được làm việc + có thể đưa cha mẹ sang nếu đủ điều kiện)
高度専門職2号	Giữ diện 1号 trong 3 năm + duy trì số điểm	Không giới hạn	Gần như không hạn chế	Có thể nộp trực tiếp	Có (như 1号)
特定技能1号	Đỗ kỳ thi tay nghề + kỳ thi tiếng Nhật	Tổng tối đa 5 năm	Giới hạn trong lĩnh vực ngành nghề đặc định	Không	Không
特定技能2号	Đỗ kỳ thi tay nghề cấp cao hơn	Không giới hạn (có thể gia hạn)	Giới hạn trong lĩnh vực ngành nghề đặc định	Có	Có
技能	Từ 10 năm kinh nghiệm thực tế	5 năm	Giới hạn trong hoạt động kỹ năng chuyên biệt	10 năm	Có (家族滞在)
企業内転勤	Từ 1 năm kinh nghiệm tại công ty liên kết ở nước ngoài	5 năm	Giới hạn trong phạm vi công việc của 技人国	10 năm	Có (家族滞在)
永住者	Cư trú 10 năm + đạo đức tốt + thu nhập	Không giới hạn	Không hạn chế	—	—
日本人の配偶者等	Quan hệ hôn nhân với người Nhật	5 năm	Không hạn chế	Sớm nhất 3 năm	—
永住者の配偶者等	Quan hệ hôn nhân với người có vĩnh trú	5 năm	Không hạn chế	Sớm nhất 3 năm	—
定住者	Do Bộ trưởng Tư pháp chỉ định	5 năm	Không hạn chế	Từ 5 năm trở đi	Tùy trường hợp

Giải thích chi tiết về visa lưu trú gia đình, xem thêm 👉 Hướng dẫn visa gia đình đi cùng

Nên đọc bảng này như thế nào?

Nếu bạn ưu tiên mức độ tự do cao nhất: nhóm thân phận > 高度専門職2号 > các diện lao động khác
Nếu bạn muốn xin vĩnh trú nhanh nhất: 高度専門職 (từ 80 điểm trở lên, 1 năm có thể xin vĩnh trú)
Nếu bạn muốn khởi nghiệp và làm chủ: visa Kinh doanh quản lý là con đường chính thống
Nếu bạn được công ty tuyển dụng: 技人国 là lựa chọn tiêu chuẩn
Nếu bạn là lao động kỹ năng tay nghề: 特定技能 là kênh chủ yếu

Chuyển từ visa khác sang visa Kinh doanh quản lý

Nhiều người khi mới sang Nhật không đi bằng visa Kinh doanh quản lý, mà sau khi sống tại Nhật một thời gian mới nảy sinh ý định khởi nghiệp. Khi đó, bạn cần làm thủ tục chuyển đổi tư cách lưu trú (ざいりゅうしかくへんこう).

Về quy trình đổi visa đầy đủ, xem thêm 👉 Hướng dẫn đổi visa

Dưới đây là một số lộ trình phổ biến nhất:

Du học → Kinh doanh quản lý

Đây là lộ trình được nhiều du học sinh lựa chọn sau khi tốt nghiệp.

Điểm then chốt:

Bạn cần bắt đầu chuẩn bị từ trước khi tốt nghiệp: thành lập công ty, thuê văn phòng, viết kế hoạch kinh doanh
Hồ sơ xin đổi tư cách lưu trú phải được nộp trước khi visa hiện tại hết hạn
Cục xuất nhập cảnh sẽ đặc biệt xem xét tính khả thi của kế hoạch kinh doanh và nguồn gốc nguồn vốn
Thu nhập từ việc làm thêm trong thời gian du học thường khó được chấp nhận là nguồn của 5 triệu yên vốn điều lệ (cơ quan xét duyệt sẽ truy hỏi rất kỹ về nguồn tiền)
Nên tranh thủ tích lũy kinh nghiệm ngành nghề và mạng lưới quan hệ ngay khi còn là du học sinh

技人国 → Kinh doanh quản lý

Sau vài năm đi làm rồi tách ra khởi nghiệp, đây là lộ trình tương đối vững.

Điểm then chốt:

Có kinh nghiệm làm việc tích lũy nên kế hoạch kinh doanh thuyết phục hơn
Có thu nhập tích lũy nên nguồn vốn cũng dễ giải trình hơn
Lưu ý: nếu bạn nghỉ việc trước khi thủ tục chuyển đổi hoàn tất, bạn sẽ rơi vào trạng thái “không có việc làm”, có thể ảnh hưởng đến tư cách lưu trú. Thực tế an toàn hơn là hoàn tất thủ tục đổi trước rồi mới nghỉ, hoặc chuẩn bị mọi thứ khi vẫn còn đang đi làm
Trong thời gian giữ visa 技人国, bạn không được thực hiện hoạt động kinh doanh quản lý (ví dụ đứng tên đại diện giám đốc và vận hành công ty của chính mình), nên cần đổi tư cách trước

配偶者 → Kinh doanh quản lý

Nếu bạn đang giữ visa vợ/chồng của người Nhật, thì thực ra bạn không cần đổi sang visa Kinh doanh quản lý để khởi nghiệp vì visa phối ngẫu không giới hạn quyền lao động.

Tuy nhiên, một số người vẫn chọn đổi vì:

Nếu ly hôn, visa phối ngẫu sẽ mất hiệu lực; còn visa Kinh doanh quản lý là tư cách độc lập, không phụ thuộc vào tình trạng hôn nhân
Muốn độc lập hóa tư cách lưu trú

Khuyến nghị: Nếu quan hệ hôn nhân ổn định thì thông thường không cần đổi. Bạn hoàn toàn có thể điều hành công ty trong khi vẫn giữ visa phối ngẫu.

Lưu ý chung khi chuyển đổi

Chuẩn bị sớm: Đổi visa không phải việc có thể xong trong một hai tuần. Từ lúc thành lập công ty, chuẩn bị hồ sơ đến khi cơ quan xuất nhập cảnh thẩm định, thông thường mất 2-4 tháng.
Tránh khoảng trống tư cách lưu trú: Cố gắng không để xảy ra tình trạng “visa cũ sắp hết hạn nhưng visa mới vẫn chưa có kết quả”.
Phải giải trình rõ nguồn vốn: 5 triệu yên đó đến từ đâu? Cơ quan xét duyệt chắc chắn sẽ hỏi. Tiền tiết kiệm, tiền được bố mẹ tặng, tiền chuyển từ nước ngoài sang đều có thể dùng, nhưng phải có giấy tờ chứng minh hợp lý.
Kế hoạch kinh doanh phải thực tế: Không thể chỉ viết “dự định mở cửa hàng” là xong. Bạn cần có phân tích thị trường, dự báo thu chi, kế hoạch nhân sự… đầy đủ. Xem thêm 👉 Hướng dẫn viết kế hoạch kinh doanh
Ảnh hưởng nếu bị từ chối: Nếu hồ sơ xin đổi bị từ chối, visa hiện tại của bạn sẽ không lập tức mất hiệu lực, nhưng bạn cần nhanh chóng tìm phương án thay thế. Về các lý do bị từ chối phổ biến, xem thêm 👉 Phân tích lý do visa Kinh doanh quản lý bị từ chối

⚠️ Việc xin mới hoặc chuyển đổi tư cách lưu trú liên quan đến các đánh giá pháp lý khá phức tạp, và mỗi người có hoàn cảnh khác nhau. Bạn nên trao đổi với 行政書士 (ぎょうせいしょし) hoặc luật sư chuyên về luật xuất nhập cảnh để nhận được tư vấn phù hợp với trường hợp của mình.

Câu hỏi thường gặp FAQ

Q1: Tôi không có bằng đại học, vẫn có thể xin visa lao động ở Nhật không?

Có thể, nhưng lựa chọn sẽ bị giới hạn. Visa 技人国 yêu cầu bằng đại học hoặc từ 10 năm kinh nghiệm làm việc liên quan; visa 企業内転勤 không yêu cầu bằng cấp nhưng cần từ 1 năm kinh nghiệm tại công ty liên kết ở nước ngoài; visa 特定技能 chỉ cần đỗ kỳ thi, không yêu cầu học vấn; visa 技能 (đầu bếp…) thì cần từ 10 năm kinh nghiệm thực tế. Ngoài ra, nếu bạn khởi nghiệp theo diện Kinh doanh quản lý thì bằng cấp cũng không phải điều kiện bắt buộc.

Q2: 特定技能 và thực tập kỹ năng khác nhau thế nào?

Thực tập kỹ năng (ぎのうじっしゅう) về danh nghĩa là “học kỹ năng rồi quay về nước đóng góp”, về nguyên tắc không được đổi chủ sử dụng lao động, và thời hạn tối đa là 5 năm. 特定技能 là cơ chế tiếp nhận lao động chính thức, trong cùng lĩnh vực có thể đổi chủ sử dụng lao động, và diện 2号 còn có thể xin vĩnh trú. Từ năm 2024, hệ thống thực tập kỹ năng đang được chuyển dần sang chế độ mới gọi là “育成就労”, trong tương lai sẽ kết nối tốt hơn với cơ chế 特定技能.

Q3: Nếu điểm diện nhân lực trình độ cao của tôi chưa đủ 70 thì sao?

Khi đó, bạn có thể vào Nhật và làm việc trước bằng một tư cách lưu trú khác như 技人国, đồng thời tìm cách nâng điểm. Những cách cộng điểm phổ biến gồm: tăng thu nhập năm, thi đỗ tiếng Nhật N1 (+15 điểm), tận dụng điểm cộng nếu tốt nghiệp trường danh tiếng… Khi đạt 70 điểm trở lên, bạn có thể nộp hồ sơ đổi sang 高度専門職 bất cứ lúc nào.

Q4: Hiện tôi đang giữ visa 技人国, có thể làm thêm nghề phụ không?

Về nguyên tắc, visa 技人国 chỉ cho phép bạn làm những công việc nằm trong phạm vi được cấp phép. Nếu nghề phụ vẫn thuộc phạm vi đó (ví dụ bạn là kỹ sư IT và công việc phụ cũng là viết code) thì thường không có vấn đề lớn. Nhưng nếu nghề phụ vượt ra ngoài phạm vi này (ví dụ mở shop online bán hàng), bạn sẽ cần xin giấy phép hoạt động ngoài tư cách lưu trú, hoặc cân nhắc đổi sang tư cách lưu trú phù hợp hơn.

Q5: Người giữ visa Kinh doanh quản lý có thể tự thuê chính mình làm nhân viên không?

Không. Người giữ visa Kinh doanh quản lý là “người quản lý/điều hành”, không phải “người lao động được thuê”. Bạn không thể trả lương cho chính mình dưới danh nghĩa “lương nhân viên”. Thu nhập của bạn phải là thù lao của giám đốc hoặc người đại diện công ty. Về cơ cấu chi phí và thu nhập của visa Kinh doanh quản lý, xem thêm 👉 Phân tích chi phí visa Kinh doanh quản lý

Q6: Sau khi có vĩnh trú rồi thì vẫn có thể bị mất không?

Có. Dù vĩnh trú không có thời hạn lưu trú, nhưng nếu bạn rời Nhật trong thời gian dài (thông thường là quá 1 năm mà không có giấy phép tái nhập cảnh, hoặc quá 5 năm kể cả khi có giấy phép tái nhập cảnh), tư cách vĩnh trú vẫn có thể bị hủy. Ngoài ra, các hành vi vi phạm pháp luật nghiêm trọng như phạm tội cũng có thể dẫn đến bị hủy vĩnh trú. Ở điểm này, 高度専門職2号 còn có lợi thế hơn vĩnh trú vì giới hạn thời gian rời Nhật linh hoạt hơn.

Q7: Người phụ thuộc theo visa 家族滞在 có được đi làm không?

Visa 家族滞在 bản thân nó không cho phép đi làm. Tuy nhiên, người phụ thuộc có thể xin giấy phép hoạt động ngoài tư cách lưu trú, sau khi được chấp thuận thì có thể làm việc không quá 28 giờ/tuần. Nếu muốn làm toàn thời gian, cần đổi sang tư cách lưu trú lao động. Xem giải thích chi tiết tại 👉 Hướng dẫn visa gia đình đi cùng

Q8: Tôi ở Trung Quốc và muốn nộp trực tiếp visa Kinh doanh quản lý, không ở Nhật có được không?

Được, nhưng mức độ phức tạp sẽ cao hơn khá nhiều. Bạn cần có người hỗ trợ tại Nhật (đối tác, 行政書士…) để thay bạn xử lý các thủ tục như thành lập công ty, thuê văn phòng… Toàn bộ quy trình sẽ phức tạp hơn so với nộp hồ sơ khi đang ở trong Nhật, và việc xét duyệt cũng thường nghiêm hơn. Chi tiết xem thêm 👉 Hướng dẫn đầy đủ về visa Kinh doanh quản lý

Q9: Thẻ lưu trú và visa có quan hệ như thế nào?

Thẻ lưu trú (ざいりゅうカード) là thẻ IC bạn nhận tại sân bay hoặc cơ quan xuất nhập cảnh sau khi nhập cảnh vào Nhật. Trên thẻ có ghi tư cách lưu trú, thời hạn lưu trú, hạn chế lao động… Đây là giấy tờ tùy thân quan trọng nhất của bạn trong đời sống hàng ngày tại Nhật; thuê nhà, mở tài khoản ngân hàng, đăng ký điện thoại đều cần dùng đến. Visa là giấy tờ bạn nhận từ cơ quan ngoại giao Nhật ở nước ngoài trước khi nhập cảnh; còn sau khi đã vào Nhật, việc quản lý tư cách cư trú thực tế được thể hiện qua thẻ lưu trú.

Q10: Một người có thể đồng thời giữ nhiều tư cách lưu trú không?

Không. Tại cùng một thời điểm, một người chỉ có thể giữ một tư cách lưu trú. Đây cũng là lý do ưu đãi “hoạt động kết hợp” của visa 高度専門職 rất có giá trị: nó cho phép bạn thực hiện đồng thời nhiều hoạt động khác nhau trong khuôn khổ một tư cách lưu trú duy nhất (ví dụ vừa làm việc cho công ty vừa điều hành công ty riêng như nghề phụ).

Lưu ý cuối cùng: Luật xuất nhập cảnh và hệ thống tư cách lưu trú của Nhật được điều chỉnh gần như hằng năm. Giai đoạn 2024-2025 lại càng có nhiều thay đổi, như việc đưa vào chế độ 育成就労, mở rộng các lĩnh vực của 特定技能, hay thảo luận về visa du mục số. Bài viết này được biên soạn dựa trên hiện trạng制度 vào đầu năm 2025. Khi nộp hồ sơ thực tế, hãy luôn đối chiếu với thông tin mới nhất do cơ quan xuất nhập cảnh công bố, và nên tham khảo thêm ý kiến chuyên môn từ 行政書士.

Chúc bạn thuận lợi trên hành trình làm việc và khởi nghiệp tại Nhật Bản! 🇯🇵