परिवार बसोबास भिसा पूर्ण गाइड: व्यवसाय व्यवस्थापन भिसा धारकका परिवारका लागि जापान आउने सम्पूर्ण मार्गदर्शन (2025 नवीनतम)
परिवार बसोबास भिसाको आवेदन सर्त, कागजात सूची, प्रक्रिया र समयरेखा विस्तारमा बुझ्नुहोस्, ताकि व्यवसाय व्यवस्थापन भिसा धारकले आफ्नो परिवारलाई सहज रूपमा जापान ल्याउन सकून्।
तपाईंले व्यवसाय व्यवस्थापन भिसा पाउनुभयो, कम्पनी पनि दर्ता भयो, व्यवसाय भर्खर सुरु भएको छ, तर परिवार अझै आफ्नो देशमै छ। श्रीमती/श्रीमान् र बच्चाहरू कहिले जापान आउन सक्छन्? के कस्ता सर्त चाहिन्छ? प्रक्रिया जटिल छ?
यो लेख त्यही लागि तयार गरिएको हो। व्यवसाय व्यवस्थापन भिसा धारकको रूपमा परिवारलाई जापान ल्याउने बाटो भनेको परिवार बसोबास (かぞくたいざい) भिसा हो। यहाँ म सर्त, कागजात, प्रक्रिया र ध्यान दिनुपर्ने कुरा सबै एकैचोटि स्पष्ट रूपमा बताउँछु, ताकि तपाईं अनावश्यक घुमाउरो बाटोमा नपर्नुहोस्।
परिवार बसोबास भिसा भनेको के हो
परिवार बसोबास (Dependent Visa) जापानको आप्रवासन कानुनअन्तर्गतको एक प्रकारको बसोबास योग्यता हो, जसको औपचारिक नाम 「家族滞在」 हो। यसको उद्देश्य सरल छ: जापानमा कानुनी रूपमा काम गरिरहेका वा व्यवसाय सञ्चालन गरिरहेका विदेशी नागरिकले आफ्नो परिवारलाई सँगै बस्न ल्याउन सकून्।
「出入国在留管理庁」 का नियम अनुसार, परिवार बसोबास भिसाका आश्रयदाता (अर्थात् तपाईं) सँग निम्नमध्ये कुनै एक बसोबास योग्यता हुनुपर्छ:
- व्यवसाय・व्यवस्थापन(けいえい・かんり)
- प्राविधिक・मानविकी ज्ञान・अन्तर्राष्ट्रिय सेवा
- उच्च स्तरीय विशेषज्ञ पेशा
- प्राध्यापक, अनुसन्धान, शिक्षा
- अन्य रोजगारी-सम्बन्धी भिसाहरू
तपाईंको भिसा व्यवसाय व्यवस्थापन भिसा भएकाले, तपाईं पूर्ण रूपमा योग्य हुनुहुन्छ।
कसले आवेदन दिन सक्छ?
यहाँ विशेष ध्यान दिनुपर्छ: परिवार बसोबास भिसा केवल निम्नमा लागू हुन्छ:
- श्रीमान्/श्रीमती (कानुनी विवाह सम्बन्ध, अविवाहित सहजीवन समावेश हुँदैन)
- सन्तान (जैविक सन्तान वा कानुनी रूपमा धर्मसन्तान)
आमा-बुबा यसमा पर्दैनन्। धेरैजसोले यहीँ गल्ती बुझ्छन्। यदि तपाईं आमा-बुबालाई लामो समय जापान बस्न ल्याउन चाहनुहुन्छ भने, परिवार बसोबास भिसाबाट त्यो सम्भव छैन। उनीहरू छोटो अवधिको भिसा (भेटघाट, अधिकतम 90 दिन) मा मात्र आउन सक्छन्, वा अत्यन्त विशेष अवस्थामा 「特定活動」 भिसा मार्फत (जस्तै उच्च दक्षता अंक 70 भन्दा माथि हुँदा)।
छोटो निष्कर्ष: श्रीमान्/श्रीमती र बच्चा आउन सक्छन्, आमा-बुबा आउन सक्दैनन्।
आवेदन सर्तहरूको विस्तृत व्याख्या
परिवार बसोबास भिसा स्वचालित रूपमा पाइँदैन। आप्रवासन विभागले तपाईंमा परिवारलाई आश्रय दिन सक्ने क्षमता छ कि छैन भनेर जाँच गर्छ। व्यवसाय व्यवस्थापन भिसा धारकका लागि मुख्य जाँच बुँदा यस्ता छन्:
1. आय र करसम्बन्धी सर्त
यो सबैभन्दा मुख्य सर्त हो। आप्रवासन विभागले तपाईं परिवारलाई पालनपोषण गर्न सक्ने स्थिर आर्थिक क्षमता भएको पुष्टि गर्न चाहन्छ।
विशेष रूपमा, उनीहरूले हेर्ने कुरा:
- तपाईंको कम्पनी सामान्य रूपमा सञ्चालनमा छ कि छैन: वास्तविक व्यवसाय, कार्यालय, कारोबार आदि छ कि छैन
- तपाईंको व्यक्तिगत पारिश्रमिक: कम्पनीका प्रतिनिधि निर्देशकको रूपमा तपाईंले आफूलाई कति तलब दिनुभएको छ। सामान्यतया मासिक 200,000 येन आधाररेखा मानिन्छ; श्रीमान्/श्रीमती र बच्चा दुवैलाई आश्रय दिनु छ भने 250,000 देखि 300,000 येन वा सोभन्दा माथि सिफारिस गरिन्छ
- कर तिरेको अभिलेख: निवासी कर र आयकर समयमै तिर्नुभएको छ कि छैन। कर बक्यौता ठूलो नकारात्मक पक्ष हो
- सामाजिक बीमा: स्वास्थ्य बीमा र कर्मचारी पेन्सन (वा राष्ट्रिय स्वास्थ्य बीमा + राष्ट्रिय पेन्सन) मा सहभागिता र भुक्तानी स्थिति
विशेष ध्यान: यदि तपाईंले व्यवसाय व्यवस्थापन भिसा भर्खरै पाउनुभएको हो (जस्तै एक वर्ष पनि पुगेको छैन), र कम्पनीको पहिलो पूर्ण वार्षिक हिसाबसमेत तयार छैन भने, परिवार बसोबास भिसाको आवेदन अलि कठिन हुन सक्छ। आप्रवासनले कर प्रमाण र आय प्रमाण देख्न पाउँदैन, त्यसैले आश्रय क्षमताको मूल्यांकन गर्न गाह्रो हुन्छ।
सिफारिस गरिएको समय: कम्तीमा कम्पनी 6 महिना वा सोभन्दा बढी सञ्चालन भएपछि, र सकेसम्म एक चरणको वार्षिक हिसाबपछि आवेदन दिनु राम्रो हुन्छ। तर यदि तपाईंको मासिक तलब उच्च छ (जस्तै 300,000 येनभन्दा माथि) र बैंक खातामा तलब जम्मा भएको विवरण दिन सक्नुहुन्छ भने, सुरुको चरणमै पनि स्वीकृति पाउने सम्भावना रहन्छ।
व्यवसाय व्यवस्थापन भिसाका सर्त र आवश्यकताबारे थप जानकारीका लागि हाम्रो व्यवसाय व्यवस्थापन भिसा आवेदन सर्तहरूको विस्तृत गाइड हेर्नुहोस्।
2. विवाह सम्बन्ध प्रमाण
श्रीमान्/श्रीमतीका लागि आवेदन गर्दा, तपाईंहरूको कानुनी रूपमा वैध विवाह सम्बन्ध रहेको प्रमाणित गर्नुपर्छ।
- चिनियाँ नागरिक: विवाह प्रमाणपत्र (नोटरीकरण र प्रमाणीकरण आवश्यक)
- यदि जापानमा विवाह दर्ता गरिएको हो: जापानको विवाह दर्ता स्वीकार प्रमाणपत्र
- यदि तेस्रो देशमा दर्ता गरिएको हो: सो देशको विवाह प्रमाण कागजात
आप्रवासन विभागले विवाह सम्बन्धको वास्तविकता पनि जाँच गर्न सक्छ। परिवार बसोबास भिसामा 「日本人の配偶者等」 जस्तो कडा जाँच नहुने भए पनि, विवाह धेरै नयाँ हो, उमेर अन्तर धेरै छ, वा संयुक्त जीवनको प्रमाण कम छ भने थप स्पष्टीकरण माग्न सकिन्छ।
3. सन्तानको सर्त
- नाबालिग सन्तान: सामान्यतया समस्या हुँदैन। जन्म प्रमाणपत्र (नोटरीकृत र प्रमाणित) र अभिभावक-सन्तान सम्बन्ध प्रमाण पर्याप्त हुन्छ
- वयस्क सन्तान: सिद्धान्ततः 18 वर्षभन्दा माथि र आर्थिक रूपमा स्वतन्त्र सन्तानलाई “आश्रित” मानिँदैन। तर यदि उनीहरू अझै अध्ययनरत छन् (जस्तै विश्वविद्यालय) र अझै तपाईंमाथि आश्रित छन् भने, स्वीकृति सम्भव हुन सक्छ। व्यवहारमा 20 वर्षभन्दा माथिका सन्तानका लागि परिवार बसोबास आवेदन निकै कठिन हुन्छ
- धर्मसन्तान: कानुनी दत्तक सम्बन्धको प्रमाण दिनुपर्छ
4. आश्रय क्षमताको समग्र मूल्यांकन
आप्रवासन विभागले एउटा मात्र अंक हेरेर निर्णय गर्दैन, समग्र रूपमा मूल्यांकन गर्छ:
- तपाईंको आय बनाम परिवार सदस्य संख्या
- जापानमा आवासको अवस्था (बस्न पर्याप्त ठाउँ छ कि छैन)
- बैंक बचत (सहायक प्रमाणको रूपमा)
- कम्पनीको व्यावसायिक अवस्था
एक व्यावहारिक नियम: एक जना श्रीमान्/श्रीमतीलाई आश्रय दिन वार्षिक आय कम्तीमा 3 मिलियन येन भए स्थिर मानिन्छ; प्रत्येक थप बच्चाका लागि 600,000 देखि 800,000 येन थप राम्रो मानिन्छ। यो सरकारी मापदण्ड होइन, व्यवहारमा प्रयोग हुने अनुमानित दायरा हो।
आवेदन कागजात सूची
तपाईंको परिवार हाल कहाँ छ भन्ने आधारमा आवेदन दुई तरिकाले हुन्छ:
अवस्था 1: परिवार विदेशमा छ → बसोबास योग्यता प्रमाणपत्र (COE) आवेदन
यो सबैभन्दा सामान्य अवस्था हो। तपाईं जापानमा बसेर परिवारका लागि आप्रवासन विभागमा 「在留資格認定証明書(ざいりゅうしかくにんていしょうめいしょ)」 को आवेदन गर्नुहुन्छ। स्वीकृति पाएपछि त्यो कागजात आफ्नो देश पठाइन्छ, र परिवारले त्यसको आधारमा जापानी दूतावास/वाणिज्य दूतावासमा भिसा लिन्छ।
तयार गर्नुपर्ने कागजातहरू:
| कागजात | विवरण |
|---|---|
| 在留資格認定証明書交付申請書 | आप्रवासन विभागको आधिकारिक वेबसाइटबाट डाउनलोड गरेर, परिवार सदस्यको जानकारी भर्नुहोस् |
| फोटो (4cm×3cm) | पछिल्लो 3 महिनाभित्र खिचिएको, सेतो पृष्ठभूमि |
| आवेदक (परिवार सदस्य) को राहदानी प्रतिलिपि | विवरण भएको पृष्ठ |
| तपाईंको निवास कार्डको प्रतिलिपि (अगाडि/पछाडि) | आश्रयदाताको रूपमा |
| तपाईंको राहदानी प्रतिलिपि | विवरण भएको पृष्ठ |
| विवाह सम्बन्ध प्रमाण / जन्म प्रमाणपत्र | चीनका कागजातका लागि नोटरी + परराष्ट्र मन्त्रालय प्रमाणीकरण वा Hague Apostille आवश्यक |
| तपाईंको निवासी कर प्रमाणपत्र・कर भुक्तानी प्रमाणपत्र | नगरपालिका कार्यालयबाट जारी गरिएको, पछिल्लो आर्थिक वर्षको |
| तपाईंको रोजगारी प्रमाणपत्र वा कम्पनी दर्ता प्रमाणपत्र | तपाईं कम्पनी सञ्चालक भएको प्रमाण |
| तपाईंको कम्पनीको वित्तीय प्रतिवेदन | सबैभन्दा हालको |
| तपाईंको व्यक्तिगत बैंक बचत प्रमाणपत्र | सहायक कागजात |
| 身元保証書 | तपाईंले ग्यारेन्टरको रूपमा हस्ताक्षर गर्ने |
| कारणपत्र (स्वतन्त्र ढाँचा) | किन परिवारलाई जापान ल्याउन चाहनुहुन्छ भन्ने विवरण, लेख्न सिफारिस गरिन्छ |
| बसोबाससम्बन्धी कागजात | घर भाडा सम्झौताको प्रतिलिपि आदि |
अवस्था 2: परिवार पहिले नै जापानमा छ → बसोबास योग्यता परिवर्तन आवेदन
यदि तपाईंको परिवार सदस्य छोटो अवधिको बसाइ (पर्यटन भिसा) वा अन्य भिसामा जापानमा छ भने, परिवार बसोबासमा परिवर्तनका लागि आवेदन दिन सकिन्छ।
ध्यान दिनुहोस्: छोटो अवधिको बसाइबाट परिवार बसोबासमा परिवर्तन सामान्य नियमअनुसार स्वीकार गरिँदैन (छोटो अवधिको बसाइबाट अन्य भिसामा परिवर्तनमा कडा सीमा हुन्छ)। तर व्यवहारमा “विशेष परिस्थिति” (जस्तै गर्भावस्था, बच्चाको पढाइ आदि) भए केही केस स्वीकृत भएका छन्। विस्तृत नियमका लागि हाम्रो भिसा परिवर्तन गाइड हेर्नुहोस्।
परिवर्तन आवेदनका लागि आवश्यक कागजात प्रायः मान्यता आवेदनजस्तै हुन्छन्। थप रूपमा:
- 在留資格変更許可申請書
- परिवार सदस्यको हालको निवास कार्ड
- परिवर्तनको कारण स्पष्टीकरण
कागजात संकलन गर्दा ध्यान दिनुपर्ने कुरा
- चीनका कागजातको नोटरी र प्रमाणीकरण प्रक्रिया: विवाह प्रमाणपत्र/जन्म प्रमाणपत्र → चीनको नोटरी कार्यालयबाट नोटरी → चीनको परराष्ट्र मन्त्रालय प्रमाणीकरण → जापानी दूतावास/वाणिज्य दूतावास प्रमाणीकरण (वा Hague Apostille; चीन 2023 मा Hague Convention मा सहभागी भइसकेको छ)। पूरा प्रक्रिया 2 देखि 4 हप्ता लाग्न सक्छ
- कर प्रमाणपत्र र कर भुक्तानी प्रमाणपत्र: तपाईं बस्ने स्थानको नगरपालिका कार्यालय (सिटी हल/वार्ड अफिस) बाट निकाल्नुहोस्। हरेक वर्ष जुनमा नयाँ आर्थिक वर्षको कागजात उपलब्ध हुन्छ, त्यसैले आवेदन समय ध्यान दिनुहोस्
- वित्तीय प्रतिवेदन: कम्पनी भर्खरै स्थापना भएको छ र पहिलो वार्षिक हिसाब आएको छैन भने, मासिक ट्रायल ब्यालेन्स (मासिक नाफा-नोक्सानी विवरण) + बैंक कारोबार विवरण विकल्पका रूपमा दिन सकिन्छ, तर स्वीकृति कठिन हुन सक्छ
- अनुवाद: जापानी भाषाबाहेकका सबै कागजातसँग जापानी अनुवाद संलग्न हुनुपर्छ। अनुवादकले हस्ताक्षर र सम्पर्क विवरण लेख्नुपर्छ
आवेदन प्रक्रियाको विस्तृत विवरण
बाटो 1: विदेशबाट परिवार बोलाउने (सबैभन्दा सामान्य)
व्यवसाय व्यवस्थापन भिसा धारकले परिवारलाई जापान ल्याउने सबैभन्दा मानक प्रक्रिया यही हो:
Step 1: कागजात तयार गर्ने (2 देखि 4 हप्ता)
जापान र चीन दुवैतर्फबाट समानान्तर रूपमा कागजात तयार गरिन्छ। प्रायः सबैभन्दा बढी समय चीनतर्फको नोटरी/प्रमाणीकरण प्रक्रियामा लाग्छ।
Step 2: आप्रवासन विभागमा बसोबास योग्यता प्रमाणपत्र (COE) आवेदन पेश गर्ने
- तपाईं स्वयं (आश्रयदाता) ले आफ्नो बसोबास क्षेत्राधिकारभित्रको स्थानीय आप्रवासन कार्यालयमा पेश गर्नुहुन्छ
- प्रशासनिक लेखक (行政書士) मार्फत प्रतिनिधि पेशी पनि गर्न सकिन्छ
- पेश गरेपछि एउटा दर्ता/स्वीकृति नम्बर प्राप्त हुन्छ
Step 3: जाँच प्रक्रिया कुर्ने (1 देखि 3 महिना)
「出入国在留管理庁」 ले सार्वजनिक गरेको तथ्यांक अनुसार, परिवार बसोबास मान्यता आवेदनको औसत जाँच अवधि करिब 1 देखि 2 महिना हो। तर व्यवहारमा व्यवसाय व्यवस्थापन भिसा धारकका परिवार आवेदनमा कम्पनीको व्यावसायिक अवस्था पनि जाँचिने भएकाले अलि लामो समय लाग्न सक्छ।
यस अवधिमा आप्रवासन विभागले थप कागजात पेश सूचना पठाउन सक्छ। पाएपछि ढिला नगरी चाँडै कागजात तयार गरेर बुझाउनुहोस्।
Step 4: COE प्राप्त भएपछि आफ्नो देश पठाउने
जाँच स्वीकृत भएपछि, आप्रवासन विभागले बसोबास योग्यता प्रमाणपत्र पठाउँछ। तपाईंले त्यसको मूल प्रति EMS आदि मार्फत आफ्नो देशमा रहेका परिवार सदस्यलाई पठाउनुपर्छ। COE को वैधता जारी भएको मितिबाट 3 महिना हुन्छ (कोभिडपछिको अस्थायी विस्तार समाप्त भइसकेको छ, अहिले फेरि 3 महिना नै छ), त्यसैले समयभित्र अर्को चरण पूरा गर्नुहोस्।
Step 5: परिवारले आफ्नो देशमा भिसा आवेदन दिने (1 देखि 2 हप्ता)
परिवार सदस्यले COE को मूल प्रति लिएर जापानी दूतावास वा वाणिज्य दूतावासमा भिसा आवेदन दिन्छन्। आवश्यक कागजात:
- COE को मूल प्रति
- भिसा आवेदन फाराम
- राहदानी
- फोटो
- केही क्षेत्राधिकारमा तोकिएको एजेन्सी मार्फत पेश गर्नुपर्ने हुन सक्छ
सामान्यतया 5 कार्यदिनदेखि 2 हप्ताभित्र भिसा जारी हुन्छ।
Step 6: जापान प्रवेश
जापान प्रवेशपछि विमानस्थलमा निवास कार्ड जारी हुन्छ। त्यसपछि 14 दिनभित्र नगरपालिका कार्यालयमा गएर स्थानान्तरण दर्ता (転入届) गर्नुपर्छ।
समग्र समयरेखा: करिब 2 देखि 4 महिना
बाटो 2: जापानभित्रै परिवर्तन
यदि परिवार सदस्य पहिले नै जापानमा छ (जस्तै विद्यार्थी भिसा), प्रक्रिया अपेक्षाकृत सरल हुन्छ:
- कागजात तयार गर्ने
- आप्रवासन विभागमा बसोबास योग्यता परिवर्तन अनुमति आवेदन दिने
- जाँच परिणाम कुर्ने (2 हप्तादेखि 2 महिना)
- स्वीकृतिपछि नयाँ निवास कार्ड लिने
अनलाइन आवेदन
2024 देखि आप्रवासन विभागको अनलाइन आवेदन प्रणालीको प्रयोग क्षेत्र विस्तार भएको छ। यदि तपाईंले 在留申請オンラインシステム मा दर्ता गरिसक्नुभएको छ भने, मान्यता आवेदन र परिवर्तन आवेदन दुवै अनलाइन दिन सकिन्छ, जसले लाइन बस्ने समय बचाउँछ। तर पहिलो पटक प्रयोग गर्नुअघि उपयोग दर्ता आवश्यक हुन्छ, र प्रशासनिक लेखकले पनि प्रणालीमार्फत प्रतिनिधि आवेदन गर्न सक्छ।
परिवार बसोबास भिसाका सीमा र अधिकार
परिवार बसोबास भिसा पाएपछि तपाईंको परिवारले के गर्न सक्छ र के गर्न सक्दैन, यहाँ स्पष्ट गरौं।
कामसम्बन्धी सीमा
परिवार बसोबास भिसाले आफैंमा काम गर्न अनुमति दिँदैन। धेरैले यही कुरा नबुझेको हुन्छ।
तर योग्यताबाहिरको गतिविधि अनुमति (しかくがいかつどうきょか) लिएर सीमित रूपमा काम गर्न पाइन्छ:
- अनुमति पाएपछि हप्तामा अधिकतम 28 घण्टा पार्ट-टाइम काम (アルバイト) गर्न सकिन्छ
- क्षेत्रको सीमा खासै छैन, तर मनोरञ्जन/फुजोकु व्यवसायसम्बन्धी काम गर्न पाइँदैन
- आवेदन विधि: जापान प्रवेश गर्दा विमानस्थलमै वा प्रवेशपछि आप्रवासन कार्यालयमा, निःशुल्क
- जाँच सरल हुन्छ र सामान्यतया स्वीकृत हुन्छ
ध्यान दिनुहोस्: यदि तपाईंको श्रीमान्/श्रीमती तपाईंको कम्पनीमा पूर्णकालीन रूपमा काम गर्न चाहन्छन् भने, परिवार बसोबास भिसा पर्याप्त हुँदैन। छुट्टै काम भिसा आवेदन गर्नुपर्छ, वा सह-व्यवस्थापकको रूपमा व्यवसाय व्यवस्थापन भिसा लिनुपर्छ।
स्वास्थ्य बीमा र पेन्सन
परिवार बसोबास भिसा धारकले जापानको स्वास्थ्य बीमा प्रणालीमा अनिवार्य रूपमा सहभागी हुनुपर्छ:
- यदि तपाईं (आश्रयदाता) सामाजिक बीमा (कर्मचारी पेन्सन + स्वास्थ्य बीमा) मा हुनुहुन्छ भने: श्रीमान्/श्रीमती र बच्चाहरू तपाईंको आश्रितको रूपमा स्वास्थ्य बीमामा समावेश हुन सक्छन्, थप बीमा शुल्क नलाग्ने (शर्त: परिवार सदस्यको वार्षिक आय 1.3 मिलियन येनभन्दा कम)
- यदि तपाईं राष्ट्रिय स्वास्थ्य बीमा मा हुनुहुन्छ भने: परिवारका प्रत्येक सदस्यले छुट्टाछुट्टै राष्ट्रिय स्वास्थ्य बीमामा सहभागी हुनुपर्छ, र शुल्क व्यक्ति-आधारित हुन्छ
पेन्सनका सन्दर्भमा:
- आश्रित श्रीमान्/श्रीमती (तेस्रो श्रेणी बीमित): यदि तपाईं कर्मचारी पेन्सनमा हुनुहुन्छ भने, तपाईंको श्रीमान्/श्रीमती तेस्रो श्रेणी बीमितका रूपमा समावेश हुन सक्छन्, छुट्टै पेन्सन शुल्क लाग्दैन
- अन्यथा प्रत्येकले राष्ट्रिय पेन्सनमा सहभागी हुनुपर्छ (प्रति महिना करिब 16,980 येन/व्यक्ति, आर्थिक वर्ष 2025)
सन्तानको शिक्षाअधिकार
यो राम्रो खबर हो: जापानमा विदेशी सन्तानले जापानी सन्तानसरह अनिवार्य शिक्षाको अधिकार पाउँछन्:
- सार्वजनिक प्राथमिक र निम्न माध्यमिक विद्यालयमा निःशुल्क पढ्न सकिन्छ
- नगरपालिका शिक्षा समितिमा भर्ना प्रक्रिया गर्नुपर्छ
- धेरै क्षेत्रमा विदेशी सन्तानका लागि विशेष जापानी भाषा सहयोग कक्षा हुन्छ
- उच्च माध्यमिक शिक्षा अनिवार्य होइन, तर सार्वजनिक विद्यालयको शुल्क कम हुन्छ र शुल्क छुट/अनुदान प्रणाली पनि छ
- अन्तर्राष्ट्रिय विद्यालय वा चिनियाँ विद्यालय पनि रोज्न सकिन्छ, तर खर्च धेरै हुन्छ (वार्षिक 1 मिलियनदेखि 2 मिलियन येन वा बढी)
नवीकरण र अवधि थप
परिवार बसोबास भिसाको बसोबास अवधि सामान्यतया 6 महिना, 1 वर्ष, वा 3 वर्ष हुन्छ। पहिलो पटक धेरैजसो 1 वर्ष दिइन्छ, पछि परिस्थितिअनुसार 3 वर्ष पनि आउन सक्छ।
नवीकरणका लागि आवश्यक कागजात
नवीकरण (在留期間更新許可申請) म्याद सकिनुभन्दा 3 महिनाभित्र दिनुपर्छ:
- 在留期間更新許可申請書
- राहदानी र निवास कार्ड
- आश्रयदाता (तपाईं) को पछिल्लो कर प्रमाणपत्र र कर भुक्तानी प्रमाणपत्र
- आश्रयदाताको निवास कार्ड प्रतिलिपि
- फोटो
- परिवर्तन भएको छ भने नयाँ विवाह प्रमाण आदि
मुख्य बुँदा: नवीकरण जाँचमा पनि मुख्य कुरा तपाईंको आश्रय क्षमता नै हो। यदि कम्पनीको अवस्था बिग्रिएको छ, आय घटेको छ, वा कर बक्यौता छ भने नवीकरणमा समस्या आउन सक्छ।
व्यवसाय व्यवस्थापन भिसाको नवीकरण कागजातबारे थप जान्न व्यवसाय व्यवस्थापन भिसा नवीकरण कागजात गाइड हेर्नुहोस्।
सामान्य अस्वीकृति कारण
- आश्रयदाताको आय अपर्याप्त: कम्पनी घाटामा, व्यक्तिगत पारिश्रमिक धेरै कम
- कर बक्यौता: निवासी कर, आयकर समयमै नतिरेको
- सामाजिक बीमामा सहभागी नभएको वा बक्यौता रहेको: हालका वर्षहरूमा आप्रवासन विभागले यसलाई अझ गम्भीर रूपमा हेर्छ
- आश्रयदाताको आफ्नै भिसा अस्थिर हुनु: यदि तपाईंको व्यवसाय व्यवस्थापन भिसा चाँडै सकिँदै छ र नवीकरण अनिश्चित छ भने, परिवारको नवीकरण पनि प्रभावित हुन्छ
- विवाह सम्बन्ध विघटन भइसकेको: छुट्टै बसोबास, सम्बन्धविच्छेद मुद्दा चलिरहेको आदि
- झूटा कागजात: एकपटक पनि झूटा कागजात दिएको प्रमाणित भयो भने परिणाम गम्भीर हुन सक्छ, जस्तै अस्वीकृति वा देशनिकाला
यदि तपाईंको व्यवसाय व्यवस्थापन भिसा नवीकरणमै दबाब छ भने, पहिले व्यवसाय व्यवस्थापन भिसा अस्वीकृत हुने सामान्य कारणहरू हेर्नु राम्रो हुन्छ।
परिवार बसोबासबाट अन्य भिसामा परिवर्तन
परिवार बसोबास अन्तिम गन्तव्य होइन। जापानमा बसाइ लम्बिँदै जाँदा, तपाईंको परिवारले अन्य प्रकारको भिसा आवश्यक पर्न सक्छ वा चाहन सक्छ।
काम भिसामा परिवर्तन
यदि तपाईंको श्रीमान्/श्रीमतीले पूर्णकालीन काम पाउनुभयो र काम भिसाको सर्त पूरा हुन्छ (जस्तै विश्वविद्यालय डिग्री + सम्बन्धित काम), भने 「技术・人文知识・国际业务」 जस्ता काम भिसामा परिवर्तनका लागि आवेदन दिन सकिन्छ।
परिवर्तनपछि 28 घण्टाको सीमा हट्छ र पूर्णकालीन काम गर्न पाइन्छ। तर त्यसपछि उनीहरू तपाईंको भिसामा निर्भर रहँदैनन्। यसका फाइदा र बेफाइदा दुवै छन्: स्वतन्त्रता बढ्छ, तर आफ्नै भिसा सर्त पूरा गर्नुपर्छ।
स्थायी बसोबास (Permanent Residency) मा परिवर्तन
परिवार बसोबास भिसा धारकले स्थायी बसोबासका लागि आवेदन दिन सक्छन्, तर सर्त कडा हुन्छ:
- सिद्धान्ततः जापानमा लगातार 10 वर्ष वा बढी बसोबास, र त्यसमा कम्तीमा 5 वर्ष वा बढी काम भिसा वा बसोबास-आधारित भिसामा हुनु
- परिवार बसोबासमा बितेको अवधि बसोबास वर्षमा गणना हुन्छ, तर “काम भिसा वर्ष” मा गणना हुँदैन
- स्वतन्त्र जीविकोपार्जन क्षमता वा पति/पत्नीमार्फत स्थिर आश्रयको प्रमाण
- राम्रो कर र सामाजिक बीमा अभिलेख
- कुनै आपराधिक अभिलेख नभएको
अझ यथार्थवादी बाटो: यदि तपाईं (आश्रयदाता) ले पहिले स्थायी बसोबास पाउनुभयो भने, त्यसपछि स्थायी बासिन्दाका परिवार सदस्यको रूपमा तपाईंको श्रीमान्/श्रीमती र सन्तानका लागि सर्त केही सहज हुन्छ।
सम्बन्धविच्छेदपछि के हुन्छ
यो संवेदनशील विषय हो, तर भन्नैपर्ने कुरा हो।
यदि पति/पत्नी सम्बन्ध समाप्त भयो (सम्बन्धविच्छेद), भने परिवार बसोबास भिसाको आधार नै समाप्त हुन्छ। नियम अनुसार:
- सम्बन्धविच्छेदपछि 14 दिनभित्र आप्रवासन विभागलाई पति/पत्नी सम्बन्ध परिवर्तनबारे जानकारी दिनुपर्छ
- परिवार बसोबास भिसामा जापानमा बसिरहन पाइँदैन
- बसोबास अवधि सकिनुभन्दा अगाडि अन्य भिसामा परिवर्तन गर्नुपर्छ वा जापान छोड्नुपर्छ
सम्भावित विकल्प:
- काम छ भने काम भिसामा परिवर्तन
- जापानी नागरिक सन्तानको हेरचाह गर्नुपर्छ भने 「定住者(ていじゅうしゃ)」 भिसाका लागि आवेदन
- जापानी नागरिकसँग पुनर्विवाह भयो भने 「日本人の配偶者等」 मा परिवर्तन
सन्तान भएको केस: सम्बन्धविच्छेदपछि सन्तानको अभिभावकत्व तपाईंको श्रीमान्/श्रीमती (विदेशी पक्ष) सँग रह्यो, सन्तान नियमित रूपमा विद्यालयमा छ, र बसोबास स्थिर छ भने, श्रीमान्/श्रीमतीले 「定住者」 भिसा पाउने सम्भावना हुन सक्छ। तर यस्तो अवस्थामा अनिवार्य रूपमा पेशेवर प्रशासनिक लेखक वा वकिलसँग सल्लाह गर्नु राम्रो हुन्छ।
सामान्य प्रश्न FAQ
Q1: व्यवसाय व्यवस्थापन भिसा भर्खरै पाएको हो, व्यवसाय अझै सुरु भएको छैन। के तुरुन्त परिवार बसोबासका लागि आवेदन दिन मिल्छ?
सैद्धान्तिक रूपमा मिल्छ, तर स्वीकृतिको सम्भावना कम हुन्छ। आप्रवासन विभागले तपाईंको वास्तविक आय र कर अभिलेख हेर्न चाहन्छ, ताकि आश्रय क्षमताको पुष्टि होस्। कम्तीमा 6 महिना व्यवसाय सञ्चालन गरेपछि र तलब भुक्तानी अभिलेख भएपछि आवेदन दिनु राम्रो हुन्छ। यदि परिवारलाई चाँडै जापान ल्याउनैपर्छ भने, पहिले छोटो अवधिको भिसा (90 दिन) मा बोलाउन सकिन्छ, र त्यो बीचमा तपाईंले व्यवसायको वास्तविक अभिलेख तयार गर्न सक्नुहुन्छ।
Q2: श्रीमान्/श्रीमती र बच्चाले एकैपटक आवेदन दिन सक्छन्?
सक्छन्। तपाईंले श्रीमान्/श्रीमती र सबै बच्चाका लागि एकैपटक मान्यता आवेदन दिन सक्नुहुन्छ। कागजात पनि सँगै तयार हुन्छ, सँगै पेश हुन्छ, र जाँच पनि प्रायः सँगै हुन्छ।
Q3: परिवार बसोबास भिसामा भएको श्रीमान्/श्रीमतीले आफ्नै कम्पनीमा काम गर्न सक्छन्?
यदि हप्तामा 28 घण्टाभित्रको पार्ट-टाइम स्तरको काम हो भने, योग्यताबाहिरको गतिविधि अनुमति भए पुग्छ। तर पूर्णकालीन रूपमा कम्पनी सञ्चालनमा संलग्न हुन चाहनुहुन्छ भने, श्रीमान्/श्रीमतीले व्यवसाय व्यवस्थापन भिसा लिएर सह-व्यवस्थापक बन्नु, वा छुट्टै काम भिसा लिनु राम्रो हुन्छ। कुन विकल्प उपयुक्त हुन्छ भन्ने कुरा अवस्थाअनुसार फरक हुन्छ, त्यसैले प्रशासनिक लेखकसँग सल्लाह गर्नु उपयोगी हुन्छ।
Q4: परिवार बसोबास भिसाको आवेदन शुल्क कति हुन्छ?
- बसोबास योग्यता प्रमाणपत्र आवेदन: निःशुल्क
- बसोबास योग्यता परिवर्तन आवेदन: 4,000 येन (राजस्व स्टाम्प)
- बसोबास अवधि नवीकरण आवेदन: 4,000 येन
- चीनभित्र भिसा आवेदन: करिब 200 देखि 400 चिनियाँ युआन (क्षेत्रअनुसार फरक)
- यदि प्रशासनिक लेखकमार्फत परिवार बसोबास आवेदन गराइयो भने: करिब 80,000 देखि 150,000 येन (कार्यालयअनुसार फरक; व्यवसाय व्यवस्थापन भिसाको शुल्क अलग हुन्छ, विवरणका लागि शुल्क गाइड हेर्नुहोस्)
Q5: परिवार बसोबास भिसा धारकले जापानको स्वास्थ्य सेवा उपयोग गर्न सक्छन्?
सक्छन्। स्वास्थ्य बीमामा सहभागी भएपछि जापानी नागरिकसरह स्वास्थ्य सेवा पाइन्छ, अर्थात् उपचार गर्दा 30% स्वयंले तिर्नुपर्छ। धेरै स्थानीय तहमा बच्चाहरूका लागि थप स्वास्थ्य खर्च अनुदान (乳幼児医療費助成) पनि हुन्छ, जसले कतिपय अवस्थामा उपचार लगभग निःशुल्क बनाउँछ।
Q6: मेरा आमा-बुबा बुढेसकालमा छन्। के परिवार बसोबास भिसामा जापान ल्याउन सक्छु?
सकिँदैन। माथि उल्लेख गरिएझैं, परिवार बसोबास केवल श्रीमान्/श्रीमती र सन्तानका लागि हो। आमा-बुबा छोटो अवधिको भिसामा भेटघाटका लागि जापान आउन सक्छन् (अधिकतम 90 दिन)। यदि तपाईंले उच्च स्तरीय विशेषज्ञ भिसा पाउनुभएको छ र अंक 70 भन्दा माथि छ भने, कडा सर्तअन्तर्गत 「特定活動」 भिसाबाट आमा-बुबालाई ल्याउने सम्भावना हुन सक्छ।
Q7: श्रीमान्/श्रीमती आफ्नो देशमा काम गरिरहनुभएको थियो भने, जापान आएपछि सामाजिक बीमा कसरी हुन्छ?
जापान आएपछि जापानको स्वास्थ्य बीमा र पेन्सन प्रणालीमा सहभागी हुनुपर्छ। चीनको सामाजिक बीमा प्रणालीसँग प्रत्यक्ष सम्बन्ध हुँदैन (जापान-चीनबीच सामाजिक सुरक्षा सम्झौता भए पनि, त्यो मुख्यतया पेन्सनको दोहोरो सहभागिता समस्यासँग सम्बन्धित छ)। जापान आउनुअघि आफ्नो देशको सामाजिक बीमा नियमबारे पनि बुझ्नु राम्रो हुन्छ, ताकि निरन्तर राख्ने वा रोक्ने निर्णय गर्न सकियोस्।
Q8: परिवार बसोबास भिसा अस्वीकृत भयो भने के गर्ने?
पहिले अस्वीकृतिको कारण विश्लेषण गर्नुहोस् (आप्रवासन विभागले सामान्य कारण बताउँछ)। सामान्य समाधान:
- आय अपर्याप्त → व्यक्तिगत तलब बढाउने, थप व्यवसायिक अभिलेख संकलन गरेर पुनः आवेदन
- कागजात अपूर्ण → सबै कागजात पूरा गरेर पुनः आवेदन
- विवाहको वास्तविकतामा शंका → सम्बन्धको प्रमाण थप्ने (फोटो, सन्देश आदानप्रदान, रकम पठाएको अभिलेख आदि)
अस्वीकृतिपछि तुरुन्तै पुनः आवेदन दिन सकिन्छ, कुनै प्रतीक्षा अवधि छैन। तर कारण समाधान नगरी फेरि आवेदन दिँदा परिणाम उस्तै रहने सम्भावना उच्च हुन्छ।
Q9: बच्चा जापानमा जन्मियो भने पनि परिवार बसोबास आवेदन चाहिन्छ?
चाहिन्छ। जापानमा जन्मिँदैमा बच्चाले स्वतः जापानी नागरिकता पाउँदैन (जबसम्म आमाबुबामध्ये एक जना जापानी नागरिक नभए)। बच्चा जन्मिएपछि 30 दिनभित्र आप्रवासन विभागमा बसोबास योग्यता प्राप्ति अनुमति आवेदन दिनुपर्छ। साथै, जन्मेको 14 दिनभित्र नगरपालिका कार्यालयमा जन्म दर्ता, र त्यसपछि चिनियाँ दूतावास/वाणिज्य दूतावासमा राहदानी बनाउनुपर्छ। समय निकै छोटो हुन्छ, त्यसैले प्रक्रिया पहिल्यै बुझ्नु राम्रो हुन्छ।
Q10: परिवार बसोबास भिसा धारकले बैंक खाता खोल्न सक्छ?
सक्छ, तर जापान भर्खर आएका बेला केही सीमा हुन सक्छ। केही बैंकले जापानमा 6 महिना बसेपछि मात्र खाता खोल्ने नियम राख्छन्। सुरुआतमा ゆうちょ銀行 (जापान पोस्ट बैंक) जाने सिफारिस गरिन्छ, किनकि नयाँ विदेशी बासिन्दाप्रति तुलनात्मक रूपमा लचिलो मानिन्छ।
अन्तिम कुरा
परिवारलाई जापान ल्याउनु जापानमा संघर्ष गरिरहेका धेरै उद्यमीका लागि सबैभन्दा ठूलो प्रेरणा हो। परिवार बसोबास भिसा आवेदन आफैंमा अत्यन्त जटिल छैन, तर मुख्य कुरा भनेको आश्रयदाताको रूपमा तपाईंको आर्थिक आधार स्थिर हुनुपर्छ।
सरल शब्दमा: कम्पनी राम्रोसँग चलाउनुहोस्, तलब समयमै दिनुहोस्, कर समयमै तिर्नुहोस्, सामाजिक बीमा समयमै बुझाउनुहोस्। यी आधारभूत कुराहरू ठीक भए परिवार बसोबास भिसामा सामान्यतया ठूलो समस्या पर्दैन।
यदि तपाईंको अवस्था केही विशेष छ (भर्खर व्यवसाय सुरु गरेको, आय अस्थिर, पारिवारिक सम्बन्ध जटिल आदि), भने अनुभवी प्रशासनिक लेखक (ぎょうせいしょし) सँग सल्लाह लिनु बलियो रूपमा सिफारिस गरिन्छ। उनीहरू आप्रवासन विभागको जाँच मापदण्ड राम्रोसँग बुझ्छन् र अनावश्यक जोखिमबाट बचाउन मद्दत गर्न सक्छन्।
व्यवसाय व्यवस्थापन भिसा आवेदन र जापानमा कम्पनी सञ्चालनबारे थप जान्न हाम्रो व्यवसाय व्यवस्थापन भिसा पूर्ण गाइड र जापानमा कम्पनी स्थापना गर्ने सम्पूर्ण गाइड पनि हेर्नुहोस्।
यो सामग्री 2025 मा लागू नियमका आधारमा तयार गरिएको हो र केवल सन्दर्भका लागि हो। आप्रवासन नियम र जाँच मापदण्ड समयअनुसार परिवर्तन हुन सक्छन्। वास्तविक केसमा 「出入国在留管理庁」 को आधिकारिक जानकारी वा योग्य प्रशासनिक लेखकको सल्लाहलाई प्राथमिकता दिनुहोस्।